Alles over Sunny Bergman (en Blauwe Ballen)

Sunny Bergman (53) is schrijver, regisseur, actrice en een bekende documentairemaker. Ze schreef onder andere het boek Mijn nazi-opa – Een zoektocht naar intergenerationeel trauma over de vader van haar vader. Ook maakte ze documentaire Man made over de mythes van mannelijkheid en testosteron. Deze documentaire plantte het zaadje voor de documentaire Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes.

Spraakmakende documentaires

Sunny Bergman heeft in haar carrière al heel wat spraakmakende documentaires gemaakt. Zo maakte ze de documentaire Beperkt houdbaar over het huidige schoonheidsideaal. Ook bracht ze de documentaire Zwart als roet uit, waarin racisme in Nederland in beeld wordt gebracht. In 2025 kwam daar de documentaire Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes bij.

Een kwart van de Nederlandse vrouwen is slachtoffer

In de NPO Doc documentaire Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes gaan Sunny Bergman en researcher Inge de Frank in gesprek met slachtoffers en daders van seksueel geweld. Een kwart van de Nederlandse vrouwen is het slachtoffer geweest van seksueel geweld, toch is er in slechts 0,4% van de gevallen sprake van een veroordeling.

Vieze vuile verkrachters

De frustratie over de talrijke verhalen over seksueel misbruik zorgden ervoor dat Sunny en Inge besloten dat ze een documentaire wilden maken. In eerste instantie gebruikten ze de werktitel Vieze vuile verkrachters. Later kozen ze voor Ik haat alle mannen, maar ze besloten toch voor het iets vriendelijkere Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes.

Groot verschil tussen de ervaring van mannen en vrouwen

Voor de documentaire worden onder andere vrouwen en mannen geïnterviewd in een klein huisje met spiegels. De mannen zeggen allemaal dat ze nooit seksueel overschrijdend gedrag gepleegd hebben of ervaren. De vrouwen die plaatsnemen in een hokje hebben echter hele andere ervaringen. Vrijwel alle ondervraagde vrouwen hebben met seksueel geweld te maken gehad.

Verkracht door een collega

Een van de vrouwen die geïnterviewd wordt voor Blauwe ballen is Kimberley. Ze werd gedrogeerd en op een gewelddadige manier verkracht door een collega. Ondanks dat ze een helder en duidelijk verhaal had en er ook andere slachtoffers met hun verhaal kwamen, lukte het niet om de man te veroordelen. Hij werd zelfs niet ontslagen.

Het verhaal van Sunny Bergman

Sunny Bergman vertelt in haar documentaire ook haar eigen verhaal. Als 17-jarige werd ze op vakantie in Griekenland door een oudere man meegenomen naar een dakterras terwijl ze dronken was. Hij trok haar tampon eruit en had seks met haar. Ze durfde het niemand te vertellen, omdat ze bang was dat ze als slet gezien werd. Ze vond het lastig om haar verhaal voor de camera te vertellen, maar vond het wel in dienst staan van de documentaire.

Wet seksuele misdrijven

In de documentaire Blauwe Ballen wordt ook ingegaan op de gewijzigde wetgeving rondom seksueel geweld. Op 1 juli 2024 werd de Wet seksuele misdrijven ingevoerd. In deze wet staat dat alle vormen van seks instemming nodig hebben. Als dat niet het geval is, wordt het gedefinieerd als verkrachting of aanranding. Dwang, geweld en bedreiging zijn niet langer voorwaarden om het een strafbaar feit te maken.

Gesprek met de zedenpolitie

Met de zedenpolitie wordt gesproken over de situatie voor en na de invoering van de nieuwe wet. Ze gebruikten het verhaal van Sunny Bergman om te laten zien wat er in dit geval voor en na de invoering van de wet zou gebeuren. De manier waarop ze dit deden, kwam voor velen een beetje gevoelloos over.

Zedenpolitie krijgt te maken met hele heftige zaken

Sunny beaamt dat de zedenpolitie weinig aandacht had voor het feit dat het delen van haar verhaal voor haar best heftig was. Later sprak ze er nog over met een rechercheur die schappelijk en aardig reageerde. Hij gaf aan dat hij en zijn team met hele heftige zaken te maken krijgen, waardoor ze wat minder zware voorvallen wat minder hoog op de agenda hebben staan, iets wat Sunny niet echt een valide argument vond.

Gerard Spong

Een van Nederlands meest bekende advocaten, Gerard Spong, werd ook door Sunny geïnterviewd. In het interview gaf hij aan dat vrouwen meer weerbaar zouden moeten worden, zodat ze in nare situaties niet zo snel zouden bevriezen. Hij zegt daarbij dat vrouwen zich te snel laten verkrachten en hun verzet te snel opgeven.

Het ligt niet aan de vrouwen

Kijkers van de documentaire reageerden geschokt op de uitspraken van Gerard Spong. Een groep mensen besloot hierop om een paginagrote advertentie in het Algemeen Dagblad te plaatsen. In de advertentie stond de tekst ¨Beste Gerard, het ligt niet aan de vrouwen. Groet, 1422 donateurs en vele medestanders¨. Ze wilden hiermee niet Gerard Spong als persoon aanvallen, maar het verschijnsel waar hij een stem aan gaf belichten.

Waarom zou je deze mensen interviewen?

Mensen vroegen zich af waarom mensen zo iemand als Gerard Spong interviewen. Sunny zegt hier bewust voor gekozen te hebben, omdat het een bepaald gedachtegoed laat horen. Ondanks dat niet iedereen het ermee eens is, zal een deel van de mensen er wel zo over denken.

Ook praten met tegenstanders is belangrijk

Volgens Sunny is het als filmmaker noodzakelijk om ook mensen aan het woord te laten waar je het zelf niet mee eens bent. Het is in dat geval nog weleens moeilijk om niet op haar tong te bijten, maar het is wel nodig om een goede documentaire te maken. Zo sprak Sunny voor de documentaire Wit is ook een kleur met iemand die vond dat het erger is om heel lang te zijn dan om zwart te zijn. Ze kiest er dan bewust voor om niet verontwaardigd te reageren, maar mensen uit te laten spreken.

Veel daders zijn bekenden

In de documentaire laat Sunny Bergman zien dat veel daders gewone mensen zijn uit de omgeving van het slachtoffer. Het gaat zelden om die man die uit de bosjes tevoorschijn komt. Daarbij is vaak sprake van seksueel entitlement, dat betekent dat mannen soms vinden dat het hebben van seks een recht is.

Nieuwe inzichten

Sunny interviewt voor haar documentaire een aantal mannen die allen aangeven dat ze nog nooit iemand verkracht hebben. Aan het einde van de documentaire komt naar voren dat een aantal mannen na wat meer uitleg over de nieuwe regels tot inzicht is gekomen dat ze niet altijd zeker wisten of de ander wel instemming gaf.

Cultuurverandering

Met de documentaire hoopt Sunny dat mensen erover in gesprek gaan. Zo was er een man die moest huilen, omdat hij besefte dat hij zijn vriendinnetje van vroeger excuses moest maken. Ook willen ze dat mannen meer gaan beseffen dat het niet in orde is om te pushen om seks te hebben; hierin is een cultuurverandering nodig.