Larry Clark – Tulsa & Teenage Lust – FOAM

Expliciete onderwerpen als drugsgebruik en seks zijn niet ongebruikelijk in de wereld van de fotografie, maar slechts weinig fotografen wisten zoveel controversie op te roepen als Larry Clark. Momenteel is er in het FOAM een expositie van de Amerikaanse fotograaf en filmregisseur te bewonderen.

In de tentoonstelling in Amsterdam staan twee fotoseries van Larry Clark centraal; Tulsa (1971) en Teenage Lust (1983). Wat direct duidelijk wordt, is dat Larry Clark een passie heeft voor het fotograferen van jongeren. In vrijwel al zijn foto’s staan tieners uit zijn eigen jeugd centraal. Maar waar veel andere fotografen de onschuld van het kind als onderwerp nemen, daar doet Clark het tegenovergestelde.

Clark windt geen doekjes om zijn verleden. Bij de ingang van de expositie pronkt een quote van Clark; ‘Once the needle goes in, it never comes out’. Clark zette al op zijn zestiende zijn eerste naald in zijn arm en kreeg zijn verslaving in de daaropvolgende jaren niet onder controle. Een groot deel van zijn foto’s is geschoten in crackpanden en naast drugsgebruik komen ook seks en geweld op expliciete wijze naar voren in zijn werk.

larry-clark-tulsa-teenage-lust-foam-amsterdam-3

De beruchte foto’s uit Teenage Lust en Tulsa zijn behoorlijk pijnlijk om te zien. Een foto van een tiener die high met een bloedende arm in zijn bed ligt is slechts één van de vele foto’s die de perspectiefloze levens van junkies in de jaren 60, 70 en 80 in beeld brengen. De verslaafde jongeren zijn veelal graatmager en lijken soms meer op zombies dan mensen.

De uitgemergelde jongens en meisjes staren je met lege blikken aan vanaf de zwart witte foto’s en doen je afvragen hoe het met de arme zielen is afgelopen. Clark maakte zelf ooit de vergelijking met een roestig colablikje langs de weg; het lichaam van een verslaafde is door de drugs volledig opgebruikt en de ziel is verworden tot een lege holte die alleen nog gevuld kan worden door een volgende dosis heroine of crystal meth.

Hoewel het merendeel van de foto’s behoorlijk duister van aard is zijn er ook foto’s waarin drugsgebruik of geweld niet het onderwerp zijn. Er zijn namelijk ook foto’s waarin we jongeren uit Larry Clarks omgeving zien tijdens momenten waarop ze zorgeloos zijn. De momenten waarop ze met elkaar lachen, de liefde met elkaar bedrijven of buiten aan het spelen zijn. Eigenlijk zijn deze nog veel mooier dan de foto’s waar duistere onderwerpen centraal in staan, omdat er in deze foto’s sprankjes van jeugdig geluk naar voren komen.

Ondanks het feit dat deze foto’s op dezelfde esthetische manier zijn geschoten (in korrelig zwart wit, met aandacht voor licht, schaduw en compositie) als de rest van de foto’s, zijn ze een stuk minder naargeestig. Larry Clarke fotografeert hier de mooiere kant van het jong zijn. Hoewel ook deze fotos behoorlijk expliciet zijn aard zijn weet Clark momenten van zorgeloosheid en intens geluk te vangen. De foto’s wekken gevoelens van nostalgie op naar de puberteit; waar alles een experiment is en de toekomst nog mijlenver voor je ligt.

Clark vertelde ooit in een interview dat hij met zijn foto’s niets wil zeggen, maar dat hij simpelweg een toeschouwer was bij de gebeurtenissen die hij vastlegde. Zo voelen de foto’s dan ook exact. Als je langs de keurig ingelijste foto’s in het FOAM loopt heb je bijna het gevoel dat je daadwerkelijk bij de jongeren aanwezig bent. De jongeren op de afbeeldingen gaan hun gang en lijken nauwelijks aandacht te schenken aan de camera. Soms kijken ze je indringend aan, maar vaker gaan ze ongestoord hun gang.

larry-clark-tulsa-teenage-lust-foam-amsterdam-2

De jongeren hadden er geen moeite mee om tijdens seksuele handelingen of het gebruiken van drugs gefotografeerd te worden, en dat stelt Larry Clark in staat om unieke momenten vast te leggen. De foto’s vertellen persoonlijke verhalen, maar roepen tegelijkertijd een hoop vragen bij je op. Wie zijn die mensen op de foto? Hoe zijn ze hier terecht gekomen? Hoe staat het er nu met ze voor?

De expositie in FOAM wordt afgesloten met een 16mm film waarin we twee verslaafden in bed zien zitten, terwijl er eentje een shot heroïne prepareert. Een korte film die op zeer directe wijze laat zien hoe het is om verslaafd te zijn. De krachtige beelden sluiten goed aan bij de rauwe sfeer van de tentoonstelling en maken de foto’s waarin junkies centraal staan nóg meer sprekend.

De tentoonstelling in FOAM is een absolute aanrader voor iedereen die wel eens een kijkje wil nemen in de duistere wereld van Larry Clarke. De fotograaf geeft met zijn foto’s een dubbelzijdig beeld van de jeugd uit zijn omgeving. Enerzijds toont hij de grimmige wereld van drugs, seks en geweld, en anderzijds het onnozel geluk van het moment. De foto’s zijn rauw, direct maar bovenal ontzettend sprekend. Er huist een onbeschrijfelijke schoonheid in de ongepolijste foto’s van Larry Clark die de tentoonstelling meer dan de moeite waard maakt.

Tulsa & Teenage Lust zijn tot het einde van de zomer (tot en met 12 september 2014) te bewonderen in het FOAM in Amsterdam.

Geschreven door gastblogger Jelle Havermans. Mis niets van EYEspired en schrijf je in voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Tags: , , ,
Vorige artikel Volgende artikel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *