x

Deel Je Inspiratie

[contact-form-7 id=”139″ title=”Zonder titel.”]

fonQ.nl

Wekelijkse nieuwsbrief

Laat nu je email adres achter

 

EYEspiration: Detour

Take a detour

Dankzij de selectie van Albert Hennipman voor 9 X Inspiratie ontdekte ik het werk van Detour, grafisch en illustratief ontwerpbureau van Nina Mathijsen en Marnix de Klerk. Omdat ik zo gegrepen werd door de illustraties ging ik met ze in gesprek voor mijn serie EYEspiration. Waarin ik het heb over hun werk, het doen van concessies maar natuurlijk ook over inspiratie.

Omdat ik zelf ook ruim een jaar in Stockholm en Berlijn gewoond, gestudeerd en gewerkt heb, vind ik het interessant om te lezen dat zij ook door hun avonturen in het buitenland zich nauw verbonden voelen met onze cultuur, met Nederland.

Wat doen jullie, hoe en waarom?

Onze core business is grafisch en illustratief ontwerp. Dat gezegd hebben we altijd getracht de grenzen van het vakgebied zoveel mogelijk op te rekken en met voeten te treden. We gaan vaak multi-disciplinair te werk, terwijl we toch altijd dicht bij de essentie van ons vak blijven; visuele communicatie. De laatste jaren hebben we ons gespecialiseerd in het vormgeven van sociaal activisme en out-of-the-box campagnes maken en bedenken. En toch noemen we onszelf geen campagnebureau. Ons werk op dat vlak is vaak open-source en sociaal-activistisch van aard.

We werken samen met kunstenaars, spindoctors en met oa vakbonden als opdrachtgever en proberen daar bruggen te bouwen. Terwijl we tegelijkertijd in een scheppende rol willen blijven zitten. We zijn beeldmakers: bouwen installaties, 3D objecten van papier, geborduurde typografie, affiches, verzamelingen met een verhaal, toegepaste illustraties, collages in kranten en conceptueel boekontwerp. Eigenlijk willen we vooral onszelf steeds verrassen.

Wat hopen jullie met je werk te bereiken?

Ons werk is in grote lijnen onder te verdelen in sociaal en cultureel ontwerp. Waar de meeste ambitie ligt wanneer het gaat over bereik, is op het sociale vlak. In de rol van visuele communicator is het mogelijk grote groepen ‘onzichtbare’ mensen te mobiliseren. Schoonmakers, distributiewerkers, Poolse seizoensarbeiders en zelfs asielzoekers.

De potentiële kracht van ontwerp ligt in het feit dat publieke opinie te beïnvloeden is. Als ontwerper heb je de mogelijkheid en een podium om een statement te maken. Er zijn successen geweest waarbij het neo-liberale beleid van de laatste jaren ter discussie werd gesteld. Ontwerp en kunst heeft daar aan bij gedragen. Wij hopen dat we met ons werk een bijdrage kunnen blijven leveren aan de verbreding van deze tegenmacht.

Wat prikkelt jullie? Waar halen jullie inspiratie vandaan?

Inspiratie komt van heel ver en van heel dichtbij. Veel inspiratie halen we uit samenwerkingen met verschillende disciplines. Uit het werk van andere politiek geëngageerde kunstenaars zoals: Matthijs de Bruijne, Wouter Osterholt en Elke Uitentuis. We halen inspiratie uit met onze voeten in de modder staan op demonstraties.

Tucuman Arde in Rosario

Verder weg is het initiatief Tucuman Arde (1968) expositie in Rosario, Argentinië iconisch te noemen. Dit voorbeeld laat zien wat de potentie is van kunst. Hoe kunst een brug kan slaan tussen werkers en politiek. Dat is fantastisch, en meer nog, we zien dat in het huidige politieke vacuüm de ruimte bestaat om dat hier ook toe te passen.

In ons eigen leven halen we inspiratie uit urban ecosofie, brood bakken en oude postzegels. Van de Nederlandse eilanden, een wisselteelt moestuin onderhouden, een hond zelfdiscipline leren of empowerment van ongedocumenteerde huishoudelijk werkers. Van een zen-koan oplossen, een goed festival tot de esthetiek van bouwputten. En alles wat daar tussen ligt. Maar ook van onze reizen: van Perzische mozaïeken, exotische horti botanica, de gastvrijheid in Islamistische landen, kookkunst, de bergen en toegepast etnisch handwerk.

Inspiratie is overal te vinden. Je moet alleen durven kijken.

Wat is een belangrijk tipping point in jullie leven?

De studio is ooit begonnen onder de naam ‘Detour’ als reizend project. Voor bijna twee en een half jaar reisden we samen, altijd over land en zee, vanaf India door het midden-Oosten via het zuidelijk Arabisch schiereiland door Afrika richting Europa.

Werk van Take a detour voor in de galerie

Onderweg probeerden we werk te maken met dat wat lokaal voorhanden was. We werkten met lokale zeefdrukkers, papiermakers, drukkerijen. We hadden ons uitgeschreven uit Nederland, hadden geen enkele verplichting meer en konden doen wat we wilden. Tijdens deze omzwervingen realiseerden we ons dat onze identiteit (in de breedste zin van het woord) nauw verbonden is met onze cultuur, met Nederland.

Er zijn natuurlijk andere plekken op de wereld waar grafisch en illustratief ontwerp een vergelijkbare status heeft als in Nederland, waar we zouden kunnen werken. Maar we zijn hier, ondanks alle bezuinigingen in de culturele sector en de politieke situatie gezegend met een publiek dat onvoorwaardelijk kwaliteit eist op dit gebied. Het is zo’n bevrijding om zonder censuur ons werk te kunnen doen. Tijdens deze reis realiseerden we ons dat het liefste wat we wilden doen is een ontwerpstudio beginnen in Nederland. Daarvoor wilden we terug komen en ons vestigen. Het tipping point.

Wat staat boven aan jullie lijstje van wat je ooit nog eens zou willen doen?

Lange tijd was dat, naast onze eigen groente- en bloementuin, ons eigen huis bouwen, en dat is wat we nu aan het doen zijn.

Marnix: Professioneel gezien willen we een keer ons eigen kookboek maken. Tijdens onze reizen hebben we echt geweldige dingen gegeten en meegemaakt. Genoeg om een alternatief geïllustreerd kookboek te maken, met verhalen. Popcorn in je soep en zo.

Nina: lesgeven aan een academie. Typografie aan illustratoren. En een servieslijn maken.

Hoe ziet de gemiddelde week eruit?

Een week kan héél divers zijn en soms staat onze studio een hele periode in het teken van één klus. We proberen zoveel mogelijk afspraken buiten de deur te plannen. Omdat een groot gedeelte van ons werk een activerende grondslag heeft, proberen we ook zoveel mogelijk aanwezig te zijn bij verschillende acties waaraan we zijn verbonden als studio. Behalve dat dit ons werk leuk en afwisselend maakt is het ook belangrijk om via deze manier te begrijpen waar we mee bezig zijn. Ons ontwerp wordt er beter door.

Bij de schoonmakers campagne zaten we letterlijk weken tussen de gele schoonmaakdoekjes die we aan elkaar naaiden tot objecten. Een gemiddelde week bestaat uit bergen plaatjes verzamelen voor collages, illustraties maken voor boeken en/of magazines, een fotoshoot, borduur- of naaiwerk, offertes aanvragen, brainstormen, iets kopen via marktplaats, drukproeven controleren, koffie drinken, administratie en uiteindelijk de boel weer eens opruimen.

Vooral ten tijde van collagewerk zien onze werkplekken eruit alsof er een orkaan heeft gewoed. Het weekend proberen we zoveel mogelijk te respecteren. Omdat we werk en liefde delen moeten we er voor zorgen dat er een duidelijke grens is, en deze bewaken.

Hoe heeft de HKU jullie voorbereid op de tijd na de academie?

Eerlijk gezegd was er ten tijde van ons afstuderen (2005) best een grote kloof tussen de academie en de ontwerppraktijk. Nina: waar de illustratie afdeling van de HKU voor mij heel goed in was, is de brede (technische) ontwikkeling van verbeelding en idee. Het domein waar inspiratie, fantasie, experiment, concept, verbeelding, handschrift, vormtaal, idee, techniek en communicatie samenkomen is de plek waar ik mijn academietijd heb doorgebracht.

Gespecificeerde offertes maken, acquisitie plegen, administratie voeren of de soms vernauwende kaders van een terughoudende opdrachtgever lagen niet in mijn vizier. Er waren wel wat lessen over belasting en facturering, maar daar was ik absoluut niet in geïnteresseerd. Ondertussen is er wel het een en ander veranderd op de HKU. Studenten worden nu veel meer uitgenodigd hun opdrachten te maken gekoppeld aan de realiteit met ‘echte opdrachtgevers’.

Eerder las ik dat jullie werk redelijk compromisloos is. Maar waarover sluiten jullie wel compromissen, en wat was de laatste?

Aan het eind van de rit zijn wij een grafisch en illustratief ontwerpbureau en werken wij in opdracht. Vanuit dit perspectief zijn wij dienstbaar aan onze opdrachtgever. Het is onvermijdelijk dat hier compromissen gesloten worden, vaak ingegeven vanuit budgettaire overwegingen.

Wij proberen wel als bureau een duidelijk handschrift te voeren, ook al is deze niet altijd eenduidig. Wat we als bureau verlangen van opdrachtgevers die er voor kiezen om met ons samen te werken: expect the unexpected. Bij een compromis is het concept altijd de verliezer. We staan 100% achter ons werk op het moment dat wij dit naar buiten brengen.

Schoonmaaksjeiks op kamelen

Ons laatste compromis is niet zo spannend en daarom vooral een leuke anekdote: tijdens de laatste door ons ontworpen schoonmakerscampagne van FNV Bondgenoten hebben we kamelen ten tonele gevoerd om de ‘bazen’, door ons gekroond tot ‘schoonmaaksjeiks’, naar de onderhandelingstafel te brengen. Dit bleek later een gouden zet geweest te zijn, want na zeven weken staken is het soms lastig om de aandacht van de media vast te houden.

Enkele maanden later, in een andere campagne werd ons gevraagd om een olifant te regelen. Dit was een bijzonder slecht idee op dat moment, om meerdere redenen. We deelden niet dezelfde visie in relatie tot de reason and purpose van deze olifant en er was geen tijd om dit uit te werken. Het werd een opblaasolifant. Vol met lucht. Het compromis.

Ik zie werk terug komen met de fotografie van Rachel Schraven, hoe is dat zo gelopen?

Collages maken is een zalige manier van illustreren. Het is vervreemdend, de mogelijkheden eindeloos en vaak ook voor ons verrassend. Een gedeelte van onze tijd wordt besteed aan ‘eigen’ werk, zonder opdrachtgever, puur vanuit de passie en nieuwsgierigheid voor dat wat we doen. We hebben een enorm archief aan oud, curieus en buitenlands beeldmateriaal waar we die collages mee maken en staan altijd open voor een multi-disciplinaire samenwerking.

Fotografie van Rachel Schraven

Rachel Schraven is een enorm getalenteerde fotograaf en het is een fantastische samenwerking waar we elkaar goed aanvoelen. We hebben allemaal onze eigen kwaliteiten die bij elkaar opgeteld meerwaarde vinden. We hebben ondertussen drie projecten met haar afgerond het afgelopen jaar, waarvan de meest recente de affiche-serie voor In-Fashion, het Utrechts modefestival begin oktober. Waarachtig zijn aan je eigen creativiteit is noodzakelijk om het plezier in je werk te behouden. Het is de playground waar nieuwe ontdekkingen worden gedaan. Meer vrij werk, al dan niet met Rachel samen zal zeker onderdeel van de studio blijven.

Lees meer interviews met andere creatieven in mijn serie EYEspiration. Of schrijf je in voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief . Zodat je altijd de laatste interviews in jouw digitale postvakje ontvangt.

fonQ.nl

Wekelijkse nieuwsbrief

Laat nu je email adres achter

 

Ja, ik schrijf mij in voor de wekelijkse EYEspired Niewsbrief. Want ik wil graag het beste van EYEspired ontvangen! PS. KLIK na inschrijving op de Verificatie Link in je Mailbox.

Sluit deze popup